نام علمي
Manilkara huberi
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی گیاه
Manilkara huberi که در فارسی گاه «ماساراندوبا» نامیده میشود، گونهای از تیره Sapotaceae است. این تیره شامل درختان همیشهسبز لاتکسدار با میوههای گوشتی است. جنس Manilkara خویشاوند نزدیک Pouteria و Chrysophyllum بوده و به دلیل چوب سخت و شیرابه لاتکسی خود شناخته میشود.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زیستگاه بومی Manilkara huberi جنگلهای بارانی آمازون و دیگر نواحی حارهای آمریکای جنوبی است. این گونه در برزیل، گویان، سورینام و بخشهایی از ونزوئلا و کلمبیا بهطور طبیعی حضور دارد. رشد آن عمدتاً در جنگلهای پرفشار، مرطوب و کماختلال اتفاق میافتد و از گونههای شاخص جنگلهای اولیه به شمار میآید.
زیستگاه و ویژگیهای بومشناختی
این درخت در خاکهای عمیق، نسبتاً اسیدی و دارای زهکشی خوب بهترین رشد را دارد. Manilkara huberi در لایه بالایی تاجپوش جنگل قرار میگیرد و با سایهاندازی شدید بر ساختار و پویایی جنگل اثر میگذارد. دانهها اغلب توسط پستانداران و پرندگان میوهخوار پخش میشوند.
تاریخچه علمی و نامگذاری
مطالعه علمی این گونه از سده نوزدهم در جریان اکتشافات گیاهشناسی آمازون آغاز شد. نام «huberi» به افتخار گیاهشناس یا گردآورنده اولیه نمونه تیپ انتخاب شده است. چوب بسیار سخت و بادوام آن باعث جلب توجه دیرهنگام اما گسترده جنگلداری و صنایع چوب شد و به تدریج در فهرست گونههای مهم چوبی حارهای ثبت گردید.
![ماساراندوبا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و مرطوب
خاک مورد نياز
انواع مختلفی از خاک ها
|
گیاه "ماساراندوبا" با نام علمی Manikara huberi گیاهی از خانواده ساپوتاسه (Sapotaceae) و بومی بخش وسیعی از آمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی و آنتیلز در ارتفاعات بیش از 800 متر بالاتر از سطح دریا می باشد.
این گیاه به صورت درختی بزرگ بوده که تا حدود 30 تا 55 متر طول رشد می کند.
برگ ها کشیده بوده و بخش پایینی آنها به رنگ زرد دیده می شود.
گل ها هرمافرودیت و دارای 3 کاسبرگ می باشد.
میوه ها خوراکی، تخم مرغی شکل، زرد رنگ، به قطر 3 سانتیمتر و حاوی یک یا در برخی موارد دو بذر می باشد. میوه های رسیده به رنگ ارغوانی تیره دیده می شوند. پالپ میوه ها، آبدار، معطر و دارای طعمی شیرین است. این میوه ها در نواحی بومی طی ماه های اکتبر تا فوریه می رسند.
این گیاه دارای ریشه های عمیقی نیز می باشد.
![masaranduba]()
شرایط محیط رشد
این گیاه در جنگل های بارانی رشد مناسبی دارد ولی در نواحی دارای سیلاب نمی تواند به خوبی رشد کند.
![Manilkara huberi]()
مقابله به آفات ماساراندوبا
آفات مهم ماساراندوبا (Manilkara huberi)
شیرهمکها مانند شپشکهای آردآلود و فلسدار از آفات اصلی ماساراندوبا هستند که با مکیدن شیره، زردی برگ و کاهش رشد را ایجاد میکنند و با ترشح عسلک، محیط مناسب رشد کپک دودهای را فراهم میسازند. برای کنترل، استفاده از روغنهای معدنی، صابون حشرهکش و رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها توصیه میشود. لارو برخی سوسکها نیز میتوانند در چوب تونل زده و موجب ضعف مکانیکی تنه شوند؛ در این حالت حذف شاخههای آلوده و بهکارگیری تلههای نوری مفید است.
بیماریها و روشهای مدیریت
بیماریهای قارچی ریشه و ساقه، بهویژه پوسیدگی ریشه ناشی از گونههای فیتوفتورا باعث پژمردگی تدریجی، ریزش برگ و مرگ درخت میشوند. بهبود زهکش خاک، اجتناب از آبیاری سنگین، ضدعفونی ابزار هرس و استفاده محدود و هدفمند از قارچکشهای سیستمیک برای نهالهای ارزشمند پیشنهاد میشود. لکهبرگیهای قارچی در شرایط رطوبت بالا شایعاند؛ جمعآوری برگهای آلوده، بهبود تهویه تاج درخت و محلولپاشی پیشگیرانه با ترکیبات مسدار میتواند شدت آلودگی را کاهش دهد.
![ماساراندوبا]()
نحوه تکثیر ماساراندوبا
تکثیر آنها از طریق کشت بذرها صورت می گیرد.
بهترین زمان کشت بذرها، بلافاصله پس از رسیدن میوه ها است. بذرها را باید در شرایط رطوبت مناسب و نیمه سایه کشت کرد. این بذرها حدود 4 تا 8 ماه پس از کشت، جوانه خواهند زد.
میوه های این گیاه ارزش خوراکی داشته و بومیان منطقه به عنوان دسر از آنها استفاده می کنند.
این گیاه همچنین دارای لاتکس یا شیرابه ی خوراکی نیز می باشد که شیرابه آنها همانند درختان رزین دار برداشت می شود.
لاتکس استخراج شده از این درختان گاهی اوقات برای ساخت پوشش توپ گلف مورد استفاده قرار می گیرد.
در پرتوریکو از چوب این درختان به وفور استفاده می شود. این چوب ها به رنگ قرمز و بسیار سخت می باشند که در ساختمان سازی و ساخت لوازم منزل مورد استفاده قرار می گیرند.