١٤/٤/١٤٤١ --- 12/12/2019 --- ۱۳۹۸ پنج شنبه ۲۱ آذر امروز
 
پایگاه اطلاع رسانی گل و گیاه، باغبانی و فضای سبز
Signup  Login  صفحه اصلی  | پرسش و پاسخ  | خدمات  | فروشگاه  | نقشه سایت  | لیست گیاهان  | تماس با ما  | RSS  | درباره ما
لینک های اصلی
جستجو  
آخرین مطالب
تصویر روز
طراحی و اجرای فضای سبز
طراحی و اجرای فضای سبز
آمار بازدید سایت
بازدید کننده آنلاین :  90  نفر
بازدید امروز :  7998  بازدید
بازدید دیروز :  11788  بازدید
تبلیغات متفرقه
تلگرام نارگیل
کود و عناصر غذایی >> سِزبانیا ؛ کود سبز شالیزار 3
 

سِزبانیا ؛ کود سبز شالیزار 3

 
سِزبانیا ؛ کود سبز شالیزار 3
Sesbania ; paddy`s green manure 3
تنوّع سیستم های کاشت مبتنی بر برنج :
اصلاح حاصلخیزی خاک و پایداری تولید :
بررسی سیستم های زراعی مبتنی بر برنج در مؤسسه تحقیقات برنج "شیخ اوپورا" پاکستان طی سال های 8-2007 میلادی انجام پذیرفت. این تحقیق در قالب بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار صورت گرفت و ضمن آن 7 الگوی زراعی مشروحه زیر با الگوی سنتی کاشت برنج- گندم مقایسه شدند :
1) الگوی برنج – شبدر برسیم (berseem)
2) الگوی برنج – عدس (lentil)
3) الگوی برنج – کلزا (canola)
4) الگوی برنج – گندم - لوبیای مانگ (mungbean)
5) الگوی برنج – گندم - لوبیای چشم بلبلی (cowpea)
6) الگوی برنج - آفتابگردان (sunflower)
7) الگوی برنج- گندم - سِزبانیا (sesbania)
سه محصول : سِزبانیا با نام محلی "dhancha" ، لوبیای مانگ و لوبیا چشم بلبلی در هفته چهارم آوریل یعنی یک هفته پس از برداشت موفقیت آمیز گندم کشت گردیدند سپس شاخه و برگ های آنها قبل از عملیات دوغاب کردن شالیزار یا "پادلینگ" (puddling) برای نشاء برنج در خاک دفن شدند.
عدس ، شبدر برسیم و کلزا در هفته سوّم نوامبر پس از برداشت محصول برنج (رقم سوپر باسماتی) کاشته شدند درحالیکه آفتابگردان در هفته سوّم فوریه کشت گردید. سیستم های کاشت مزبور بر اساس : میزان تولید ، تأثیر بر مقدار کربن آلی خاک و قابلیت دستیابی NPK ارزیابی شدند. نتایج آشکار ساختند که کود سبز و الگوی زراعت لگوم ها موجب افزایش عملکرد شلتوک در مقایسه با الگوی سنتی زراعی گندم - برنج می شوند. ماکزیمم عملکرد برنج (73/3 تن در هکتار) در الگوی کاشت برنج- گندم- سزبانیا حاصل گردید. در این سیستم به کاشت سزبانیا و سپس مدفون ساختن آن در خاک بعنوان کود سبز بلافاصله قبل از نشاء برنج اقدام شد. افزایش عملکرد در این آزمایش در اثر کاشت لوبیای مانگ و شبدر برسیم در مراتب بعدی قرار گرفتند. میزان کربن آلی از 67/0 درصد به 72/0 درصد افزایش یافت درحالیکه میزان PH از 2/8 به 8/7 کاهش داشت. میزان مواد آلی خاک و قابلیت دستیابی عناصر غذایی اصلی خاک (NPK) در اثر کاشت لگوم های کود سبز افزایش یافتند.
تأثیر کاشت بینابین بر تولید برنج :
کاشت بینابین (intercropping) غالباً در قیاس با کاشت یگانه و منحصر (sole cropping) به افزایش عملکرد کل منتهی می گردد که به دلایل زیر است :
الف) استفاده بهتر از منابع تولید
ب ) کنترل بهتر علف های هرز، آفات و بیماریها
پ ) حفظ حاصلخیزی خاک
ت ) استفاده مؤثر از عناصر غذایی
گواینکه کارآیی آب در کاشت بینابین 9/18 درصد بیشتر از کاشت یگانه است امّا بکارگیری شیوه های سنتی کاشت برنج در اراضی پست آسیای جنوب و جنوب شرقی امکان بهره مندی از سیستم های کاشت بینابین را نمی دهد ولیکن استفاده از آن در اراضی برنج آپلند بصورت نوارهای چند ردیفی (multi-row strips) توسعه یافته است و کشاورزان برای این منظور از گیاهان لگوم و غیر لگوم علوفه ای در همراهی (companion) با برنج بهره می گیرند. كارآيي اقتصادي برخي از سيستم هاي كاشت بينابين مبتني بر برنج شامل : ذرت ، لوبياي مانگ (mungbean) ، نخود فرنگي (pigeonpea) ، سزبانيا ، لوبيا چشم بلبلي (cowpea) و لوبيا سفيد (rice bean) موجب كاهش عملكرد برنج به ترتيب برابر با 20/1 ، 72/0 ، 76/0 ، 11/1 ، 74/0 و 63/0 تن در هكتار در مقايسه با زراعت منحصر به برنج گرديد. سزبانیا و ذرت بيشترين كاهش را در كاشت بينابين نصيب برنج نمودند درحاليكه ذرت (77/41) ، سزبانيا (60/28) ، لوبياي مانگ (40/21) ، لوبياي سفيد (90/24) و لوبيا چشم بلبلي (60/21) تن در هكتار علوفه را علاوه بر محصول برنج توليد نمودند.
از سزبانیا در سیستم زراعت بینابین در همراهی با گراس هایی نظیر : برنج و ذرت و لگوم هایی چون : لوبیای سفید و ماشک بندبند (joint vetch) با نام علمی "Aeshynomene afraspera" بهره می برند. سزبانیا در همراهی با برنج باید 30 روز پس از نشاء برنج کاشته شود تا از شدت رقابت بین آنها کاسته شود.
پايداري سيستم برنج- گندم از طريق مديريت لگوم ها :
تأثير لگوم هاي كود سبز بر عملكرد برنج و كيفيت خاك :
سيستم زراعي برنج- گندم موجب تخليه شديد مواد غذايي مورد نياز گياهان از خاك مي شود بطوريكه 650 كيلوگرم ازت ، فسفر و پتاسيم و 1-5/0 كيلوگرم روي ، 3-2 كيلوگرم آهن و 5/3-3 كيلوگرم منگنز در هكتار برداشت مي گردند. در سيستم هاي زراعي مبتني بر غلات- غلات معمولاً با بالانس منفي ازت در خاك حتي در مواقع بهره گيري از كودهاي توصيه اي مواجه مي گرديم درحالیکه دخالت دادن يك نوع لگوم در چنين تناوبي به حفظ وضعيت ازت در خاك كمك مي نمايد. اين موضوع همچنين باعث اصلاح كربن آلي و معدني شدن مقادير متنابهی ازت در خاك مي گردد. در اين سيستم كوشش مي شود تا با كاشت لگوم هاي كود سبز در فاصله زماني برداشت گندم (triticum aestivum) تا كاشت برنج (oryza sativa) به بهبود سيستم توليدات زراعي كمك گردد.
تأثير 6 نوع لگوم بعنوان كود سبز بشرح زير :
1) لوبياي مانگ (Mungbean) با نام علمي "Vigna radiata"
2) لوبياي چشم بلبلي (Cowpea) با نام علمي "Vigna unguiculata"
3) سويا (Soybean) با نام علمي "Glycine max"
4) سزبانيا (Sesbania) با نام علمي "Sesbania rostrata"
5) نخود سبز (Pigeonpea) با نام علمي "Cajanus cajan"
6) گوآر (Guar) با نام علمي "Cyamopsis tetragonoloba"
بر ميزان عملكرد برنج و مواد آلي خاك در سيستم كاشت برنج- گندم در مركز تحقيقات كشاورزي پيشاور پاكستان بررسي شد. عملكرد شلتوك و كاه برنج بنحو معني داري با بكارگيري تمامي انواع لگوم هاي كود سبز در طي 3 سال پژوهش (3-2001 ميلادي) افزايش يافتند ولیکن بيشترين ميزان عملكرد شلتوك و كاه برنج متعاقب كاشت لوبيا چشم بلبلي و سزبانيا بعنوان كود سبز حاصل گشتند. ميزان جذب ازت توسط برنج بنحو معني داري با كاشت لگوم هاي كود سبز فزوني يافت بطوريكه بيشترين مقدار جذب ازت در كرت هاي سزبانيا حاصل آمد. اثرات مثبت معني دار لگوم هاي كود سبز بر مواد آلي خاك ، ازت كل و عناصر معدني مورد نياز سيستم برنج- گندم مشاهده شد. نتايج نشان دادند كه كاشت لگوم هايي نظير لوبيا چشم بلبلي و سزبانيا در فاصله برداشت گندم تا كاشت برنج مي تواند بر پايداري توليد محصولات مذكور بيفزايند.
گزارشات تحقيقاتي حاكي است كه كود سبز حاصل از سزبانيا كه از جمله لگوم هاي داراي گره هاي ساقه اي تثبيت كننده ازت است، مي تواند موجب بهبود معني دار عملكرد محصولات متعاقب برنج با صرفه جويي حدود 60-50 درصد در مصرف ازت مورد نياز گردد. بهره گيري مداوم سزبانيا به مدت 3 سال به بقاياي كافي منتهي گرديد بطوريكه تأثيرات مطلوبي بر محصول دوّم (گندم) و خصوصيات فيزيكو-شيميايي خاك گذاشت. بررسي ها نشان دادند كه كاربرد تلفيقي گياهان گوآر و سزبانيا در سيستم برنج- گندم موجب افزايش معني دار عملكرد هر دو محصول گردید.         
در اين سيستم ، يك دوره آيش 70-40 روزه بين برداشت گندم و كاشت متعاقب برنج وجود دارد بطوريكه گندم را در هفته اوّل ماه مه برداشت مي كنند و برنج را در هفته هاي 3-2 جولاي مي كارند. از اين فاصلۀ حدوداً دو ماهه مي توان براي كاشت لگوم هاي دانه اي يا علوفه اي مناسب بهره گرفت. اين وضعيت علاوه بر اينكه به توليد يك محصول از گروه حبوبات مي انجامد بلكه با بهبود میزان ازت خاك به افزايش راندمان شلتوك و كاه برنج نيز كمك مي نمايد. كاشت لوبياي مانگ و سزبانيا در فاصله زماني بين دو محصول گندم و برنج در پاكستان حاكي از تأثيرات مثبت آنها بوده است. بيشترين مقدار افزايش عملكرد شلتوك و كاه برنج بترتيب به ميزان 23 و 22 درصد در اثر كود سبز لوبيا چشم بلبلي و سزبانيا و كمترين مقدار افزايش شلتوک و کاه برنج بترتيب به ميزان 5/12 و 12 درصد در اثر كاشت لوبياي مانگ حاصل گشت كه در سطح احتمال 5% معني دار بودند. كاشت لگوم هاي كود سبز همچنين باعث شد كه بر مقدار مواد آلي خاك يا "SOM" (soil organic matter) در مقايسه با حالت نكاشت افزوده گردد.
اصلاح خاک با تکنولوژی های حامی محیط زیست:
الف) نقش سزبانیا و کودهای دامی :
مشکلات محیطی ناشی از نزول حاصلخیزی خاک در کشورهای در حال توسعه ضمن دهه های اخیر فزونی یافته اند. اصلاح اراضی دشوار از طریق مواد شیمیایی و دستاوردهای مهندسی به هر نحو امکان پذیر امّا پُرهزینه است درحالیکه با عملیات دوستدار محیط زیست از جمله کاشت گیاهان مناسب در خاک می توان موجب کاهش معضلاتی نظیر شوری در راستای تولید محصولات زراعی گردید.
در یک آزمایش به بررسی تأثیرات کاشت سزبانیا و کودهای دامی یا "FYM" (farmyard manure) بر محصول برنج تحت شرایط خاک های شور- قلیا در پاکستان پرداخته شد. نتایج حاصله آشکار ساختند که عملکرد شلتوک و کاه برنج با کاشت سزبانیا و بکارگیری FYM بنحو معنی داری بهبود می یابند. کاشت سزبانیا بعنوان کود سبز توانست بر میزان شلتوک و کاه برنج بترتیب بمیزان 4/15 و 5/14 درصد بیفزاید. تولید پنجه ها (tillers) با بکارگیری FYM افزایش یافتند امّا تفاوتی مابین کاربرد 10 و 20 تن در هکتارشان مشاهده نگردید. افزایش شلتوک با بکارگیری مقادیر 5 ، 10 و 20 تن در هکتار ازFYM بترتیب به میزان 8/6 ، 4/24 و 6/37 درصد در مقایسه با شاهد افزایش داشت. سودمندی عناصر ازت و فسفر برای گیاه برنج بنحو معنی داری با کاربرد کود سبز بهبود پذیرفت. جذب ازت توسط گیاه برنج (دانه و کاه) بمیزان 8/17 درصد ولی جذب فسفر بمیزان 9/21 درصد با استفاده از کود سبز فزونی یافت.
ب ) نقش سزبانیا و گچ افزایی :
بدبختانه در حدود 3 درصد کل اراضی کره زمین معادل 230 میلیون هکتار در زمره اراضی شور (saline) ، شور- قلیا (saline-sodic) و قلیایی (alkali یا sodic) قرار دارند که بیشترین معضلات را برای تولیدات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک دنیا فراهم ساخته اند. اراضی شور را غالباً با آبیاری فراوان توسط آب شیرین احیاء (reclaim) می کنند بطوریکه نمک های موجود در آب محلول می گردند و سپس از طریق زهکشی از خاک آبشویی می شوند امّا احیاء اراضی شور- قلیا و قلیایی نیازمند حذف Na+ با جایگزینی توسط تبادلات کاتیونی می باشند و برای این منظور از یون Ca++ یعنی منابع گچ یا ژیپس (gypsum) با فرمول شیمیایی Caso4 برای جایگزینی یون سدیم بهره می گیرند.   
اثرات سزبانیا بعنوان کود سبز و کاربرد گچ در مقادیر 0 ، 50 ، 75 و 100 درصد مقدار مورد نیاز برای اصلاح اراضی شالیزاری در خاک های قلیایی یا "سدیک" (sodic) در ایستگاه پژوهش های کشاورزی مناطق شور پاکستان بررسی گردید. گچ قبل از کاشت سزبانیا مصرف گردید. سزبانیا برای مدت 65 روز پرورش یافت سپس بعنوان کود سبز به زمین برگردانیده شد. از رقم باسماتی 385 در این تحقیق استفاده گردید. نتایج بررسی نشان داد که کاشت سزبانیا بعنوان کود سبز موجب افزایش معنی دار تعداد پنجه های گیاه برنج می شود. عملکرد شلتوک (paddy) و کاه برنج بترتیب بمیزان 1/13 و 2/14 درصد فزونی یافتند امّا این تفاوت ها از جنبه آماری معنی دار نشدند. تولید پنجه ها و عملکرد شلتوک و کاه برنج بنحو معنی داری با کاربرد گچ افزایش یافتند. کود سبز سزبانیا موجب افزایش سودمندی ازت از طریق دانه و کاه برنج گردید امّا تأثیری بر جذب فسفر نگذاشت.
مطالعات نشان دادند که کود سبز سزبانیا بنحو معنی داری موجب رفع معضلات خاک در پنجاب پاکستان از طریق اصلاح خصوصیات فیزیکی و شیمیایی گردید که نهایتاً منجر به بهبود مقدار ازت و فسفر در محصول برنج شد.
سزبانیا و برنج به تعادل در فراهمی و شستشوی عناصر غذایی خاک کمک نمودند و از طریق کاهش PH بعنوان بافر در شرایط شوری و قلیایی عمل کردند. ترکیب بکارگیری سزبانیا و گچ در مقادیر 100-75 درصد مورد نیاز برای اصلاح اراضی شور و قلیایی توانست به افزایش 75 درصدی شلتوک و 66 درصدی کاه برنج بینجامد و به اصلاح خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک و در نتیجه پایداری تولید برنج کمک نماید.     
تجربيات كاربرد كود سبز سزبانيا در شاليزار :
 نيتروژن بعنوان يكي از دو عامل اصلي توليدات گياهي پس از آب قرار دارد. نيازهاي گياهان به نيتروژن آنچنان است كه براي توليد يكصد كيلوگرم دانه برنج به 2-8/1 كيلوگرم ازت خالص بدون لحاظ نوع خاك و تاريخ كاشت نياز مي باشد لذا براي برداشت 4 تن برنج در هكتار به 80 كيلوگرم نيتروژن نياز است.
نيتروژني كه توسط گياه برنج جذب مي گردد از 3 منبع زير تأمين مي گردد :
1) نيتروژن ذخيره اي خاك (نيتروژن آلي و غير آلي)
2) كودهاي مصرفي توسط كشاورز
3) نيتروژن حاصل از تثبيت بيولوژيك.
به دليل اينكه نيتروژن ذخيره اي خاك بسيار محدود است لذا كاربرد كودهاي حاوي نيتروژن ضرورت مي يابند وليكن براي توليد هر كيلوگرم آمونيوم بدون آب (anhydrous ammonia) به 1600 ليتر گاز طبيعي نياز مي باشد. يكي از راه حل هايي كه براي قرن ها مورد استفاده بشر قرار مي گيرد، اينكه شاخه و برگ هاي گياهان تثبيت كننده ازت را پس از رشد كافي بعنوان كود سبز در خاك مدفون سازد تا بقاياي گياهی پس از پوسيدن جايگزين كودهاي نيتروژنه شوند.
لگوم هايي كه براي اين منظور بويژه در شرق دور رايج هستند عبارتند از :
1) گون يكساله (Astragalus sinicus)
2) سزبانياي آسيايي (Sesbania aculeatea)
3) كروتالاريا (Crotalaria juncea)
4) ماشك گل خوشه اي (Vicia crucca)
5) يونجه يكساله (Medicago hispida)
6) و غير لگوم "كورياريا" (Coriaria sinica).
گياهاني نظير "Astagalus sinicus" را در طي زمستان مي كارند و آنرا 20 روز قبل از كاشت برنج در خاك مدفون مي سازند. در چنين مواقعي با افزودن 30-20 تن وزن تازه در هكتار باعث اضافه شدن حدود 100 كيلوگرم ازت در هكتار به خاك شاليزارها مي گردند.
در سال هاي اخير در كشورهايي نظير سنگال از "Sesbania rostrata" بعنوان كود سبز در شاليزارها بهره مي گيرند زيرا اين گياه از لگوم هاي زير راسته پروانه آساها (papilionoida) مي باشد و توليد غده هاي حاصل از همزيستي با باكتري رايزوبيوم بر روي ساقه ها و ريشه هايش مي نمايد و بدين وسیله ازت اتمسفر را تثبيت مي كند. گياه "S.rostrata" خواهان فتوپريود بلند (14-13 ساعته) برای دستیابی رشد کافی است لذا در شرايط روز كوتاهي به رشد كمتري دست مي يابد و سريعتر به گلدهي مي پردازد. بنابراين در شرايط فعلي از كاربرد لازم برای مناطق استوايي برخوردار نيست و اين موضوع نيازمند دستيابي به ارقام بي تفاوت به فتوپريود از طريق تكنولوژي اصلاح نباتات است.
گره زايي (nodule genesis) در گياه سزبانيا شامل 3 مرحله اصلي زير است :
1) توسعه کیسه های هوایی بین سلولی (pockets) در اثر سرایت باکتری و تمایز نواحی مریستمی :
در این مرحله ابتدا رایزوبیوم ها به سطح نخستین سلول های بن ریشه می چسبند سپس به تعداد فراوان از طریق شکاف های موجود به داخل کیسه های هوایی بین سلولی نفوذ می یابند و فضاهای بین سلولی ناشی از سرایت را پُر می کنند. سلول های کورتکس ریشه در این زمان تحت مکانیزمی ناشناخته تمایز می یابند و همزمان سلول های مریستمی نیز به باکتری ها آلوده می شوند.
2) توسعه رشته های سرایت رایزوبیومی :
رشته های سرایت (infection threads) از کیسه های بین سلولی منشأ می گیرند سپس به چندین شاخه تقسیم گردیده و به درون سلول های مریستمی نفوذ می یابند.
3) سرایت بین سلولی :
رایزوبیوم ها از رشته های سرایت آزاد می گردند و ضمن 6-5 روز پس از سرایت به درون سلول های سیتوپلاسم نفوذ می کنند. زمانیکه باکتری ها در داخل غشاء باکتریایی محصور شدند آنگاه به تثبیت همزیستی نیتروژن می پردازند. این مرحله را "مرحله باکتریوئیدی" (bacteroid stage) می گویند. گره ها یا غده ها (nodules) در این مرحله بر سطح ساقه ها و ریشه ها ظاهر می شوند و بواسطه برخورداری از ماده قرمز رنگ "لگ هموگلوبین" (leghaemoglobin) از توانایی تثبیت ازت برخوردارند.
شیوه سرایت ساقه های "S.rostrata" در میان لگوم ها منحصر بفرد است زیرا از دو طریق زیر انجام می پذیرد :
الف) سرایت رایزوبیومی از طریق آلوده سازی بین سلولی (intercellular invasive) که نظیر بادام زمینی انجام می پذیرد.
ب ) آلودگی از طریق رشته های سرایت (infection thread) که همانند لگوم های مناطق معتدله انجام می شود.
سرایت باکتریایی در "S.rostrata" بر خلاف بسیاری از لگوم ها از طریق ریشه های موئین (root hairs) انجام نمی گیرد.



مطالب این صفحه را پسندیدم
Like
 
برای ثبت نظر و یا پرسش میبایست در سایت عضو باشید و به سیستم وارد شوید . ورود
 
 
فروشگاه اینترنتی نارگیل  
Loading
Loading
Nargil Logo gray

© تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به نارگیل است. استفاده از مطالب در رسانه های آموزشی با ذکر منبع و لینک به صفحه مربوطه بلا مانع است
آخرین مطالب :


مقالات پر بازدید :


صفحه اصلی  | پرسش و پاسخ  | خدمات  | فروشگاه  | نقشه سایت  | تماس با ما  | RSS
فهرست گل و گیاه   |  نمایشگاههای گل و گیاه   |  اخبار گل و گیاه   |  مقالات گل و گیاه   |  مؤسسات گل و گیاه
ورود / عضویت